सुकुम्बासीको नाउँमा बहुमूल्य जग्गा कब्जा कत्तिको उचित?
कृष्ण कुँवर (कर्नेलियस)। पाखुरा र खुट्टा बलिया छन् भने त्यस्तो ब्यक्तिलाई सुकुम्बासी भन्न मिल्दैन। त्यस्ता व्यक्तिलाई मुख्यतः रोजगारीको आवश्यकता हुन्छ, र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नु राज्यको कर्तव्य हो भने काम गरेर खानु सबैको कर्तब्य हो। यदि कसैको दुई पुस्ताअघिदेखि नै जग्गा–जमिन छैन भने, त्यस्ता वास्तविक भूमिहीनलाई बसोबासका लागि जग्गा उपलब्ध गराउनु सरकारको दायित्व हो। तर […]
संसदप्रति उत्तरदायित्व : लोकतन्त्रको मूल आत्मा
✍️ कमल ढकाल। लोकतन्त्र केवल आवधिक निर्वाचन सम्पन्न गर्ने प्रणाली मात्र होइन, जनताप्रति उत्तरदायी शासन सञ्चालन गर्ने राजनीतिक संस्कार पनि हो। निर्वाचनमार्फत जनप्रतिनिधि चयन गर्नु लोकतन्त्रको प्रारम्भिक चरण हो भने ती जनप्रतिनिधिमूलक संस्थाप्रति कार्यकारी नेतृत्वलाई निरन्तर जवाफदेही बनाइराख्नु यसको वास्तविक सार हो। यही कारणले संसदीय लोकतन्त्रमा संसदलाई राज्यको सर्वोच्च राजनीतिक मञ्च मानिन्छ, जहाँ जनताको सार्वभौम […]
वसन्तसँगै ललितपुरको चक्रपथमा फुले फुल, वातावरण स्वच्छ
श्याम अधिकारी, ललितपुर। ललितपुरको,महालक्ष्मीस्थान वसन्त ऋतुको आगमनसँगै ललितपुरको महालक्ष्मीस्थानस्थित चक्रपथ क्षेत्रमा रुख–बिरुवामा आकर्षक फूलहरू फुलेका देखिएका छन्। सडक किनारमा कतारबद्ध रुखहरूमा फुलेका बैजनी रंगका फूलहरूले आसपासको वातावरणलाई मनमोहक बनाएका छन्। आज देखिएको दृश्यअनुसार क्षेत्रको वातावरण तुलनात्मक रूपमा स्वच्छ र शान्त देखिन्थ्यो। सडकमा सवारीसाधनहरू व्यवस्थित रूपमा आफ्नै गतिमा सञ्चालन भइरहेका थिए भने ट्राफिक अवस्था सामान्य रहेको […]
बदनाम गर्ने खेल: समावेशितामाथि संगठित प्रहार
राज्यको नेतृत्वदायी तहमा पुगेका आदिवासी जनजाति समुदायका प्रतिनिधिहरूलाई योजनाबद्ध रूपमा बदनाम गर्ने खेल कुनै नयाँ होइन, तर पछिल्लो समय यो झन् आक्रामक र संगठित रूपमा अघि बढिरहेको देखिन्छ। कसैले पद पाउनासाथ उसलाई धार्मिक रूपमा शंकास्पद देखाउने, चर्च वा क्रिश्चियनसँग जोड्ने, र त्यसैलाई आधार बनाएर सामाजिक रूपमा गिराउने प्रयास—यी सबै संयोग होइनन्, स्पष्ट रूपमा तयार पारिएको […]
अभिभावकत्वको वास्तविक अर्थ: बृद्ध आमाबुबा र बालबालिकाप्रति कर्तव्यको पुनःस्मरण
✍️ दिपेश श्रेष्ठ । समाजको आधारभूत इकाई परिवार हो, र परिवारको स्थायित्व तथा सुदृढता अभिभावकको जिम्मेवारीमा निर्भर रहन्छ। अभिभावक हुनु केवल जन्म दिने भूमिकामा सीमित छैन, बरु जीवनभर साथ दिने, संरक्षण गर्ने र सही मार्गदर्शन गर्ने महत्वपूर्ण दायित्व हो। विशेषगरी बृद्ध आमाबुबा र साना बालबालिकाप्रति अभिभावकको कर्तव्य झनै संवेदनशील र गम्भीर हुन्छ, जसले समग्र समाजको […]
विद्यार्थी संगठन—विद्यार्थीका लागि कि नेताका लागि?
✍️ दिपेश श्रेष्ठ । नेपालको विद्यार्थी राजनीति लामो समयदेखि बहसको विषय बन्दै आएको छ। विद्यार्थीका हक, अधिकार र शैक्षिक सुधारका लागि स्थापना भएका भनिने संगठनहरू वास्तवमै विद्यार्थीका पक्षमा छन् कि दलका नेताहरूका लागि कार्यकर्ता उत्पादन गर्ने थलो बनेका छन् भन्ने प्रश्न दिनदिनै पेचिलो बन्दै गएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमहरूले यो प्रश्नलाई झन् गम्भीर बनाइदिएको छ। भदौ […]
जनमतको उदय र जिम्मेवारीको प्रश्न : बालेनप्रति डर कि लोकतन्त्रप्रति अन्याय?
✍️ दिपेश श्रेष्ठ। काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) प्रति लक्षित आलोचना र दबाबका प्रयासहरू पछिल्ला दिनहरूमा बढ्दै गएका छन्। केही राजनीतिक दलका नेता तथा विद्यार्थी संगठनहरूले उनलाई ‘तानाशाही’को आरोप लगाउँदै विरोध गरिरहेका छन्। तर प्रश्न उठ्छ—के साँच्चै जनताबाट निर्वाचित व्यक्तिलाई तानाशाह भन्न मिल्छ? कि यो लोकतान्त्रिक जनादेशप्रति असहजता हो? बालेन शाह कुनै वंशाणुगत शासनबाट […]
बदलिँदो राजनीतिक धारः पुराना दलको सङ्कट, नयाँ शक्तिको परीक्षा
काठमाडौँ । २०६२/०६३ को जनआन्दोलनपछि नेपालको राजनीतिले संघीयता, गणतन्त्र र समावेशिताको नयाँ संरचना अंगाले पनि समयसँगै पुराना दलप्रति जनविश्वास घट्दै गएको देखिन्छ । लामो समय सत्तामा रहँदा देखिएको कार्यशैली, आन्तरिक विवाद र सुशासनको अभावका कारण परम्परागत राजनीतिक शक्तिहरू चुनौतीमा परेका छन् । विशेषगरी गत भदौ २३/२४ मा विकसित घटनाक्रमले सिर्जना गरेको नयाँ राजनीतिक परिस्थिति र […]
यो बुढो रुख त्यो बुढो रुख
विश्वास पराजुली। नेपाललाई रुखको धनी अर्थात वनको धनी देश भनिन्छ । सत्य पनि लाग्छ जता हेर्दा पनि रुख नै रुख । विभिन्न प्रजाति रङ्ग रुपका रुख । ती रुख कतै चौतारी बनेर शितलता दिन्छन त कतै अटल उभिएर साहरा दिने काम गर्छन । रुपान्तरण त मानौ त्यै रुखले देखेको छ । बुट्यान, वयस्क हुँदै बुढो […]
आशा, त्याग र पुनरुत्थानको सन्देश: असल शुक्रबार र इस्टर सन्डेको महत्त्व
दिपेश श्रेष्ठ। असल शुक्रबार (Good Friday) र इस्टर सन्डे (Easter Sunday) ईसाई धर्मका अत्यन्त महत्वपूर्ण धार्मिक पर्वहरू हुन्, जसले येशू ख्रीष्टको जीवन, बलिदान र पुनरुत्थानसँग गहिरो सम्बन्ध राख्छन्। असल शुक्रबारको दिन येशू ख्रीष्टलाई क्रूसमा चढाएर मृत्युदण्दड दिइएको घटनाको स्मरण गरिन्छ भने इस्टर सन्डे उहाँ मृत्युबाट पुनर्जीवित भएको (पुनरुत्थान) दिनका रूपमा मनाइन्छ। यी दुवै दिन ईसाई […]