नेपाल–भारत सीमा विवाद : भावनाभन्दा तथ्य, आरोपभन्दा प्रमाण र समाधानतर्फको राष्ट्रिय दृष्टिकोण
✍️दिपेश श्रेष्ठ । नेपाल–भारत सीमा सम्बन्ध नेपालको सार्वभौमिकता, भौगोलिक अखण्डता, राष्ट्रिय स्वाभिमान र कूटनीतिक सम्बन्धसँग जोडिएको अत्यन्त संवेदनशील तथा जटिल विषय हो। यस्ता विषयमा हुने सार्वजनिक बहस तथ्य, इतिहास, कानुनी आधार र कूटनीतिक यथार्थमा आधारित हुनुपर्छ। सीमा सम्बन्धी प्रश्नलाई केवल भावनात्मक राष्ट्रवाद वा राजनीतिक आरोप–प्रत्यारोपको विषय बनाउँदा समाधानभन्दा विवाद बढ्ने सम्भावना रहन्छ। हाल प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाहले […]
१९ओैं गणतन्त्र दिवशमा आम्लाबुङ कला साहित्य संसारको “गजल साझ” सम्पन्न
मोरङ बेलबारी, हिमांशु राय । १९ओै गणतन्त्र दिवशको अवसर पारेर मोरङको बेलबारी-११,लक्ष्मीमार्ग स्थित सेल्फि रोडमा आम्लाबुङ्ग कला साहित्य संसारको आयोजनामा भब्य “गजल साँझ” कार्यक्रम सु सम्पन्न भएको छ।जेष्ठ १५ गते शुक्रबार साँझ लगभग १५ सयभन्दा माथि स्थानीय दर्शक श्रोताहरुको बाक्लो उपस्थितिमा सम्पन्न कार्यक्रमको अध्यक्षता आम्लाबुङ साहित्य संसारका अध्यक्ष साहित्यकार प्राज्ञ धनजित पराजुली गर्नु भएको थियो। […]
विविधतामै नेपालको सुन्दरता
✍️ दिपेश श्रेष्ठ। नेपाल बहुधार्मिक, बहुजातीय, बहुभाषिक र बहुसांस्कृतिक विशेषताले बनेको साझा राष्ट्र हो। यहाँ हिन्दु, बौद्ध, मुस्लिम, किराँत, ईसाई लगायत सबै समुदायले समान सम्मान र अधिकारसहित बाँच्ने संवैधानिक प्रत्याभूति पाएका छन्। त्यसैले कुनै पनि धर्म, समुदाय वा आस्थामाथि घृणा फैलाउने, अपमान गर्ने वा प्रतिशोधलाई उक्साउने अभिव्यक्ति लोकतान्त्रिक समाजका लागि घातक हुन्छन्। पछिल्ला दिनहरूमा सामाजिक […]
मौनता कि विश्वासघात? — सर्वहाराको पीडामा राज्य र राजनीति किन मौन छन्?
✍️ कमल ढकाल। घोत्लिएर सोच्दा मन चित्त बुझ्दैन। देशको वर्तमान यथार्थ यस्तो मोडमा आइपुगेको छ, जहाँ सबैभन्दा कमजोर, गरिब, सुकुम्बासी, श्रमजीवी, सुत्केरी महिला र असहाय वर्गहरू राज्यका निर्णयहरूको प्रत्यक्ष मारमा परिरहेका छन्। उनीहरूको पीडा, चित्कार र विवशता केवल व्यक्तिगत कथा होइन; यो समग्र राज्य व्यवस्था, राजनीतिक नैतिकता र सामाजिक चेतनाको कठोर परीक्षण हो। तर सबैभन्दा […]
सुकुम्बासीको नाउँमा बहुमूल्य जग्गा कब्जा कत्तिको उचित?
कृष्ण कुँवर (कर्नेलियस)। पाखुरा र खुट्टा बलिया छन् भने त्यस्तो ब्यक्तिलाई सुकुम्बासी भन्न मिल्दैन। त्यस्ता व्यक्तिलाई मुख्यतः रोजगारीको आवश्यकता हुन्छ, र रोजगारीको अवसर सिर्जना गर्नु राज्यको कर्तव्य हो भने काम गरेर खानु सबैको कर्तब्य हो। यदि कसैको दुई पुस्ताअघिदेखि नै जग्गा–जमिन छैन भने, त्यस्ता वास्तविक भूमिहीनलाई बसोबासका लागि जग्गा उपलब्ध गराउनु सरकारको दायित्व हो। तर […]
संसदप्रति उत्तरदायित्व : लोकतन्त्रको मूल आत्मा
✍️ कमल ढकाल। लोकतन्त्र केवल आवधिक निर्वाचन सम्पन्न गर्ने प्रणाली मात्र होइन, जनताप्रति उत्तरदायी शासन सञ्चालन गर्ने राजनीतिक संस्कार पनि हो। निर्वाचनमार्फत जनप्रतिनिधि चयन गर्नु लोकतन्त्रको प्रारम्भिक चरण हो भने ती जनप्रतिनिधिमूलक संस्थाप्रति कार्यकारी नेतृत्वलाई निरन्तर जवाफदेही बनाइराख्नु यसको वास्तविक सार हो। यही कारणले संसदीय लोकतन्त्रमा संसदलाई राज्यको सर्वोच्च राजनीतिक मञ्च मानिन्छ, जहाँ जनताको सार्वभौम […]
वसन्तसँगै ललितपुरको चक्रपथमा फुले फुल, वातावरण स्वच्छ
श्याम अधिकारी, ललितपुर। ललितपुरको,महालक्ष्मीस्थान वसन्त ऋतुको आगमनसँगै ललितपुरको महालक्ष्मीस्थानस्थित चक्रपथ क्षेत्रमा रुख–बिरुवामा आकर्षक फूलहरू फुलेका देखिएका छन्। सडक किनारमा कतारबद्ध रुखहरूमा फुलेका बैजनी रंगका फूलहरूले आसपासको वातावरणलाई मनमोहक बनाएका छन्। आज देखिएको दृश्यअनुसार क्षेत्रको वातावरण तुलनात्मक रूपमा स्वच्छ र शान्त देखिन्थ्यो। सडकमा सवारीसाधनहरू व्यवस्थित रूपमा आफ्नै गतिमा सञ्चालन भइरहेका थिए भने ट्राफिक अवस्था सामान्य रहेको […]
बदनाम गर्ने खेल: समावेशितामाथि संगठित प्रहार
राज्यको नेतृत्वदायी तहमा पुगेका आदिवासी जनजाति समुदायका प्रतिनिधिहरूलाई योजनाबद्ध रूपमा बदनाम गर्ने खेल कुनै नयाँ होइन, तर पछिल्लो समय यो झन् आक्रामक र संगठित रूपमा अघि बढिरहेको देखिन्छ। कसैले पद पाउनासाथ उसलाई धार्मिक रूपमा शंकास्पद देखाउने, चर्च वा क्रिश्चियनसँग जोड्ने, र त्यसैलाई आधार बनाएर सामाजिक रूपमा गिराउने प्रयास—यी सबै संयोग होइनन्, स्पष्ट रूपमा तयार पारिएको […]
अभिभावकत्वको वास्तविक अर्थ: बृद्ध आमाबुबा र बालबालिकाप्रति कर्तव्यको पुनःस्मरण
✍️ दिपेश श्रेष्ठ । समाजको आधारभूत इकाई परिवार हो, र परिवारको स्थायित्व तथा सुदृढता अभिभावकको जिम्मेवारीमा निर्भर रहन्छ। अभिभावक हुनु केवल जन्म दिने भूमिकामा सीमित छैन, बरु जीवनभर साथ दिने, संरक्षण गर्ने र सही मार्गदर्शन गर्ने महत्वपूर्ण दायित्व हो। विशेषगरी बृद्ध आमाबुबा र साना बालबालिकाप्रति अभिभावकको कर्तव्य झनै संवेदनशील र गम्भीर हुन्छ, जसले समग्र समाजको […]
विद्यार्थी संगठन—विद्यार्थीका लागि कि नेताका लागि?
✍️ दिपेश श्रेष्ठ । नेपालको विद्यार्थी राजनीति लामो समयदेखि बहसको विषय बन्दै आएको छ। विद्यार्थीका हक, अधिकार र शैक्षिक सुधारका लागि स्थापना भएका भनिने संगठनहरू वास्तवमै विद्यार्थीका पक्षमा छन् कि दलका नेताहरूका लागि कार्यकर्ता उत्पादन गर्ने थलो बनेका छन् भन्ने प्रश्न दिनदिनै पेचिलो बन्दै गएको छ। पछिल्ला घटनाक्रमहरूले यो प्रश्नलाई झन् गम्भीर बनाइदिएको छ। भदौ […]