जनताको जीवनमा परिवर्तन ल्याउनु नै राजनीतिको असली सफलता : कमल ढकाल
राजनीति पद, प्रतिष्ठा र सत्ता प्राप्तिको माध्यम मात्र होइन, जनताको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउने जिम्मेवारी हो। जनताले आफ्ना दैनिक जीवनमा भोगिरहेका समस्या, आवश्यकता र अपेक्षालाई सम्बोधन गर्न नसक्ने राजनीति जनताबाट क्रमशः टाढिँदै जान्छ। नेकपाका केन्द्रीय सदस्य कमल ढकालले सार्वजनिक रूपमा उठाउँदै आएको जनसरोकारको विषयले पनि राजनीतिलाई जनताको जीवनसँग प्रत्यक्ष जोड्नुपर्ने आवश्यकतालाई संकेत गर्छ। उहाँको पछिल्लो […]
नेपालमा चार धर्मको साझा इतिहास : दिपेश श्रेष्ठ
नेपाललाई बुझ्न केवल एउटा धर्मको इतिहास हेरेर पुग्दैन। नेपालको सभ्यता अनेक धार्मिक, जातीय, भाषिक र सांस्कृतिक धाराको लामो अन्तरसम्बन्धबाट बनेको हो। आजको २०२१ राष्ट्रिय जनगणनाअनुसार नेपालमा हिन्दु ८१.२ प्रतिशत, बौद्ध ८.२ प्रतिशत, मुस्लिम ५.१ प्रतिशत र ख्रीष्टियन १.८ प्रतिशत छन्। अर्थात् हिन्दु, बौद्ध, मुस्लिम र ख्रीष्टियन समुदाय मात्रले नेपालको कुल जनसंख्याको ९६.२ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्। […]
बालेन सरकार : आलोचना, अपेक्षा र दुई वर्षको परीक्षामा : राजेश शिल्पकार
नेपालको राजनीतिमा पछिल्लो समय आएको परिवर्तनलाई केवल सत्ता परिवर्तनका रूपमा बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। यो लामो समयदेखि कायम राजनीतिक संस्कार, शासनशैली र राज्य सञ्चालनप्रतिको जनअसन्तुष्टिको अभिव्यक्ति पनि हो। फागुन २१ को निर्वाचनले परम्परागत राजनीतिक शक्तिको समीकरणलाई चुनौती दिँदै नयाँ शक्ति, नयाँ पुस्ता र नयाँ अनुहारलाई राज्यसत्ताको केन्द्रमा पुर्याएको छ। यही परिवर्तनको अपेक्षा र विश्वासका बीच बालेन […]
पत्रकारिता : जनताको आवाज कि स्वार्थको माध्यम ?
✍️दिपेश श्रेष्ठ — पत्रकारिता मेरो दृष्टिमा केवल समाचार लेख्ने, बोल्ने वा क्यामेराअगाडि उभिने पेशा होइन । यो जनताको आवाजलाई राज्य र सत्तासम्म पुर्याउने, सत्य–तथ्यको खोजी गर्ने र समाजमा भएका विकृति तथा विसङ्गतिविरुद्ध प्रश्न उठाउने जिम्मेवारी हो । तर पछिल्लो समय नेपाली पत्रकारिताको चरित्र र दिशामाथि गम्भीर प्रश्न उठ्न थालेका छन् । यहाँ जनताको आवाज उठाउने […]
मौलिक तीज गीत – चेलीको वेदना
उहिले हाम्रो पालामा, चारै बजे उठेर खाजा तयार पार्नुपर्थ्यो, मकै भुटेर ! बिहानै उठेर ,दैलो पोतो गरेर दुई भारी घाँस काट्नुपर्थ्यो बेसी झरेर !! बिहानै उठेदेखि नसुतुन्जेल रातिमा , तिरस्कारको पीडा हुन्थ्यो मेरो छातीमा ! रुखो बोली बोल्ने सासु बस्न पर्थ्यो खपेर , मेलापाता भ्याउनु पर्थ्यो सबलाई टपेर !! आधा घण्टा ढिला भए, […]
३२औँ विश्व आदिवासी जनजाति दिवस : पहिचानको उत्सव मात्र होइन, अधिकार र अस्तित्वको प्रश्न
दिपेश श्रेष्ठ । आज अगस्ट ९ अर्थात् ३२औँ विश्व आदिवासी जनजाति दिवस। नेपालमा यो दिवस केवल विभिन्न जातजातिका मौलिक पोसाक, भाषा, संस्कृति र परम्पराको प्रदर्शन गर्ने अवसर मात्र होइन; यो इतिहासमा लामो समयदेखि राज्यसत्ताको मूलधारबाट ओझेलमा पारिएका समुदायको पहिचान, अधिकार, सम्मान र समान सहभागिताको प्रश्न उठाउने महत्वपूर्ण दिन पनि हो। संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाले सन् १९९४ […]
गजल -स्वाभिमानले दिँदैन ।
तिमीलाई राजा बनाउन विधानले दिँदैन, तिमी प्रजा रहिरहन तिम्रो अडानले दिँदैन। पुग्न त माथि पुग्नुपर्ने मान्छे हौ साथी तिमी, तर तिम्रा भेडा बाख्राको बथानले दिँदैन। हुने नहुने बोलेर चर्चा बटुल्नका लागि, हामीलाई हाम्रो संस्कारको रुझानले दिँदैन । आमा त आशीर्वाद दिनुहुन्छ चिरिन्जीवी भएस् , चिरञ्जीवी हुनलाई मैले गर्ने धुम्रपानले दिँदैन । आफ्नै पाखुरामा […]
ऐतिहासिक भाजु पुखु : भक्तपुरको जल सभ्यता, धार्मिक आस्था र सांस्कृतिक सम्पदाको जीवन्त प्रतीक
भक्तपुर बहुमुखी क्याम्पससँगै अवस्थित भाजु पुखु (भाज्या पुखु) भक्तपुरका प्राचीन जलाशयहरूमध्ये एक महत्वपूर्ण ऐतिहासिक पोखरी हो। स्थानीय नेवारी भाषामा “भाजु” को अर्थ बाजे वा पुर्खा भन्ने बुझिन्छ, जसका कारण यस पोखरीलाई पुर्खाहरूको स्मृति र धार्मिक आस्थासँग जोडेर हेर्ने गरिन्छ। इतिहासविद्हरूका अनुसार यो पोखरी लिच्छविकालको उत्तरार्द्धदेखि मध्यकालीन मल्ल युगको प्रारम्भिक चरणसम्म निर्माण भएको मानिन्छ। करिब पाँच […]
इतिहासको साक्षी रानीपोखरी : पुनर्जीवनसँगै उजागर हुँदै भक्तपुरको गौरव
दिपेश श्रेष्ठ,। भक्तपुर नगरपालिका–१, सल्लाघारीमा अवस्थित रानीपोखरी केवल एउटा जलाशय मात्र होइन, भक्तपुरको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक र सामाजिक जीवनसँग गाँसिएको एक महत्वपूर्ण सम्पदा हो। सयौं वर्षदेखि स्थानीय बस्तीको जीवनशैली, धार्मिक परम्परा र वातावरणीय सन्तुलनको अभिन्न अङ्गका रूपमा रहेको यो पोखरी समयको प्रवाहसँगै उपेक्षा, अतिक्रमण र संरक्षणको अभावका कारण अस्तित्व संकटमा पुगेको थियो। तर स्थानीय समुदायको निरन्तर […]
लोकतन्त्रका महानायक बी पीको सपना र विभाजित कांग्रेसमाथि उठेका प्रश्न
✍️ दिपेश श्रेष्ठ । नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका महानायक, जननिर्वाचित पहिलो प्रधानमन्त्री तथा नेपाली कांग्रेसका वैचारिक आधारस्तम्भ विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवस आज विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ। राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, समाजवाद र नागरिक स्वतन्त्रताका पक्षमा जीवनभर अडिग रहनुभएका बीपीले जेल, निर्वासन र राजनीतिक दमनका बीच पनि आफ्नो सिद्धान्तसँग कहिल्यै सम्झौता गर्नुभएन। उहाँले अघि सारेको राष्ट्रिय […]