नेपालको राजनीतिमा परम्परागत राजनीतिक दलहरूप्रतिको असन्तुष्टि, निराशा र परिवर्तनको तीव्र आकाङ्क्षाबीच उदाएको श्रम संस्कृति पार्टीले छोटो समयमै आफ्नो छुट्टै राजनीतिक पहिचान स्थापित गर्न सफल भएको छ। धरान उपमहानगरपालिकाका तत्कालीन प्रमुख हर्कराज राई (हर्क साम्पाङ) को नेतृत्वमा स्थापना भएको यस पार्टीले श्रम, स्वाभिमान, उत्पादन, आत्मनिर्भरता र जनसेवालाई आफ्नो राजनीतिक दर्शनका रूपमा अघि सारेको छ। परम्परागत राजनीतिक अभ्यासभन्दा फरक कार्यशैली र जनतासँग प्रत्यक्ष जोडिने अभियानमार्फत पार्टीले नेपाली राजनीतिमा नयाँ बहस सिर्जना गरेको छ। पार्टीको वार्षिकोत्सव केवल स्थापना दिवसको उत्सव मात्र नभई यसले तय गरेको राजनीतिक यात्रा, उपलब्धि र आगामी जिम्मेवारीको समीक्षा गर्ने अवसर पनि हो।
श्रम संस्कृति पार्टीको उदय आकस्मिक राजनीतिक घटना होइन। लामो समयदेखि राज्यका सेवा प्रवाह, विकास निर्माण, रोजगारी, सुशासन र राजनीतिक जवाफदेहितामा देखिएको कमजोरीप्रति नागरिक असन्तुष्ट थिए। यही असन्तुष्टिलाई श्रम र कर्मको संस्कृतिसँग जोडेर हर्क साम्पाङले अघि सारेको अभियानले व्यापक जनसमर्थन प्राप्त गर्यो। विशेषगरी धरानमा खानेपानी समस्या समाधानका लागि जनश्रमदान परिचालन, वृक्षरोपण, सरसफाइ तथा सार्वजनिक हितका अभियानले उनको राजनीतिक पहिचान निर्माण गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेले। यही अनुभव र जनसमर्थनलाई राष्ट्रिय राजनीतिक शक्तिमा रूपान्तरण गर्ने उद्देश्यसहित श्रम संस्कृति पार्टीको स्थापना भएको हो।
पार्टी स्थापनापछि यसको संगठन विस्तार अभियान तीव्र रूपमा अघि बढ्यो। देशका विभिन्न जिल्ला, प्रदेश तथा स्थानीय तहमा संगठन निर्माण, सदस्यता विस्तार र जनसम्पर्कका गतिविधिले पार्टीलाई राष्ट्रिय राजनीतिक वृत्तमा चर्चित बनायो। विशेषगरी युवापुस्ता, श्रमिक, स्वरोजगारमा आबद्ध नागरिक तथा परम्परागत दलको कार्यशैलीबाट निराश भएका मतदातामाझ पार्टीले आफ्नो प्रभाव विस्तार गर्ने प्रयास गर्यो। स्थापित राजनीतिक दलहरूको बलियो संगठनात्मक संरचनाबीच नयाँ पार्टीका रूपमा राष्ट्रिय स्तरमा उपस्थिति देखाउनु आफैँमा चुनौतीपूर्ण काम थियो। तर, छोटो अवधिमा प्राप्त संगठनात्मक सक्रियताले श्रम संस्कृति पार्टीलाई वैकल्पिक राजनीतिक शक्तिका रूपमा स्थापित गर्ने आधार तयार गर्यो।
गत वर्ष सम्पन्न प्रतिनिधिसभा निर्वाचन श्रम संस्कृति पार्टीका लागि महत्त्वपूर्ण राजनीतिक परीक्षा बन्यो। निर्वाचनमा पार्टीले प्रत्यक्षतर्फ तीन र समानुपातिकतर्फ तीन गरी कुल छ सांसदसहित संघीय संसद्मा प्रवेश गर्न सफल भयो। नयाँ राजनीतिक शक्तिका रूपमा प्रतिनिधिसभामा छ सदस्यको उपस्थिति सुनिश्चित गर्नु पार्टीका लागि उल्लेखनीय उपलब्धि हो। यसले पार्टीलाई सडक र सामाजिक अभियानमा मात्र सीमित नराखी राष्ट्रिय नीति निर्माण र संसदीय बहसमा समेत सहभागी हुने अवसर प्रदान गरेको छ। निर्वाचन परिणामले परिवर्तनको अपेक्षासहित मतदाताले नयाँ राजनीतिक शक्तिलाई दिएको विश्वाससमेत प्रतिबिम्बित गरेको छ।
श्रम संस्कृति पार्टीको अर्को महत्त्वपूर्ण उपलब्धि रुबीकुमारी ठाकुरलाई प्रतिनिधिसभाको उपसभामुख बनाउन सफल हुनु हो। संसद्मा छ सदस्यको उपस्थिति रहेको पार्टीले उपसभामुखजस्तो गरिमामय संवैधानिक पदमा आफ्नो प्रतिनिधित्व स्थापित गर्न सक्नु राजनीतिक रूपमा अर्थपूर्ण उपलब्धि हो। यसले पार्टीको संसदीय उपस्थिति र राजनीतिक प्रभावलाई थप पहिचान दिएको छ। उपसभामुखका रूपमा ठाकुरको भूमिका संसद्को गरिमा, निष्पक्षता, लोकतान्त्रिक अभ्यास र संसदीय मर्यादा कायम राख्न महत्त्वपूर्ण हुनेछ। साथै, यस उपलब्धिले नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूले पनि राष्ट्रिय राजनीतिको नेतृत्वदायी जिम्मेवारी निर्वाह गर्न सक्ने सम्भावना देखाएको छ।
श्रम संस्कृति पार्टीको मूल विशेषता श्रमलाई सम्मान र उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने राजनीतिक सोच हो। नेपालमा वर्षौंदेखि राजनीतिक भाषण, आश्वासन र सत्ताकेन्द्रित गतिविधिले प्राथमिकता पाउँदै आएका छन्। तर, देशको समृद्धिका लागि उत्पादन वृद्धि, रोजगारी सिर्जना, कृषि तथा उद्योगको विकास, सीपमूलक शिक्षा र श्रमको सम्मान अपरिहार्य छन्। पार्टीले अघि सारेको श्रम संस्कृतिको अवधारणालाई व्यवहारमा उतार्न सके यसले नेपाली समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ। श्रमदानलाई केवल प्रतीकात्मक अभियानमा सीमित नराखी राज्यको नीति, आर्थिक उत्पादन र सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोड्न सक्नु यसको दीर्घकालीन सफलता हुनेछ।
यद्यपि पार्टीका अगाडि चुनौतीहरू पनि कम छैनन्। तीव्र संगठन विस्तारसँगै आन्तरिक लोकतन्त्र, पारदर्शिता, आर्थिक अनुशासन, नेतृत्व विकास र संस्थागत निर्णय प्रक्रियालाई मजबुत बनाउनु आवश्यक छ। कुनै पनि राजनीतिक दल एक व्यक्तिको लोकप्रियता र नेतृत्व क्षमतामा मात्र निर्भर रहन सक्दैन। हर्क साम्पाङको नेतृत्व पार्टीको प्रमुख शक्ति भए पनि त्यसलाई सामूहिक नेतृत्व, सक्षम संगठन र स्पष्ट नीतिगत आधारमा रूपान्तरण गर्नुपर्ने आवश्यकता छ। फरक विचार राख्ने कार्यकर्तालाई सम्मान गर्ने, आलोचनालाई ग्रहण गर्ने र असहमतिलाई लोकतान्त्रिक अभ्यासका रूपमा स्वीकार गर्ने संस्कार विकास गर्न सके मात्र पार्टी दीर्घकालीन रूपमा बलियो बन्न सक्छ। जनताले दिएको विश्वास र पार्टीले प्रस्तुत गर्ने प्रतिबद्धताबीचको दूरी घटाउनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
पार्टीले आफ्नो वार्षिकोत्सव मनाइरहँदा आगामी राजनीतिक यात्राका प्राथमिकताबारे गम्भीर समीक्षा गर्नु आवश्यक छ। सुशासन, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, रोजगारी, शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, कृषि, उद्योग, वातावरण संरक्षण र सामाजिक न्यायजस्ता विषयलाई नारामा मात्र सीमित नराखी ठोस कार्यक्रममार्फत कार्यान्वयनमा लैजानुपर्छ। विशेषगरी युवालाई देशभित्रै अवसर सिर्जना गर्ने, श्रमिकको सम्मान र अधिकार सुनिश्चित गर्ने तथा राज्यका स्रोतसाधनको न्यायोचित उपयोगका लागि पार्टीले स्पष्ट कार्ययोजना प्रस्तुत गर्नुपर्छ। जनताले नयाँ पार्टीबाट पुरानै राजनीतिक शैलीको पुनरावृत्ति होइन, फरक व्यवहार, जवाफदेहिता र परिणाममुखी कार्यसम्पादनको अपेक्षा गरेका छन्। त्यसैले लोकप्रियताभन्दा नीति, भाषणभन्दा काम र व्यक्तिभन्दा संस्थालाई प्राथमिकता दिनु पार्टीको भावी सफलताको आधार बन्नेछ।
अन्त्यमा, श्रम संस्कृति पार्टीको वार्षिकोत्सवका अवसरमा पार्टीका संस्थापक अध्यक्ष हर्क साम्पाङ, उपसभामुख रुबीकुमारी ठाकुर, सम्पूर्ण सांसद, पदाधिकारी, नेता, कार्यकर्ता, शुभेच्छुक तथा समर्थकहरूमा हार्दिक बधाई तथा शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ। छोटो समयमै संगठन विस्तारदेखि प्रत्यक्ष र समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीमार्फत छ सांसदसहित संसद्मा प्रवेश तथा उपसभामुखजस्तो महत्त्वपूर्ण संवैधानिक पदमा प्रतिनिधित्व स्थापित गर्नु पार्टीको उल्लेखनीय राजनीतिक उपलब्धि हो। तर, यो उपलब्धि यात्राको अन्त्य होइन, अझ ठूलो जिम्मेवारीको सुरुवात हो। जनताले दिएको विश्वासलाई इमानदारी, पारदर्शिता, श्रम र परिणाममुखी काममार्फत सम्मान गर्न सक्नुपर्छ। श्रमलाई संस्कृतिका रूपमा स्थापित गर्ने, राजनीतिलाई सेवाको माध्यम बनाउने र देशलाई आत्मनिर्भरतातर्फ अघि बढाउने प्रतिबद्धता व्यवहारमै देखाउन सके श्रम संस्कृति पार्टी नेपाली राजनीतिमा दीर्घकालीन विकल्प बन्न सक्छ। वार्षिकोत्सवले पार्टीलाई आत्मसमीक्षा, संगठनात्मक सुदृढीकरण र जनउत्तरदायी राजनीतिक यात्राका लागि थप प्रेरणा प्रदान गरोस्।
श्रमको सम्मान, जनताको स्वाभिमान र समृद्ध नेपालको अभियान सफल बनोस्। श्रम संस्कृति पार्टीलाई हार्दिक वार्षिकोत्सव शुभकामना!
