२५ वैशाख, काठमाडौं ।
नेपालमा कोभिड महामारी जटिल बन्दै जाँदा त्यसको असर अत्यावश्यक वस्तु उत्पादन गर्ने उद्योगहरुमा पनि पर्न थालेको छ ।कोभिड असुरक्षाका कारण अत्यावश्यक वस्तुहरुको उत्पादन गर्ने उद्योग सञ्चालन सात प्रतिशतमा झरेको औद्योगिक क्षेत्र व्यवस्थापन लिमिटेडले जनाउछ ।
संकट गहिरिदै जाँदा देशभरका खाद्यान्न उत्पादन गर्ने उद्योगहरु पनि एक पछि अर्को गर्दै बन्द हुन थालेको लिमिटेडका सञ्चालन विभाग प्रमुख दिलिप श्रेष्ठले बताए ।हाल देशभरका १० औद्योगिक क्षेत्रभित्र रहेका देशभरका कुल सात सय उद्योगमध्ये अहिले ५० वटा हाराहारी मात्रै सञ्चालनमा रहेको उनको भनाइ छ ।
‘अहिले पानी, औषधि र अक्सिजनका उद्योग मात्रै सञ्चालनमा छन्, त्यो भनेको देशभरी ५० वटा जति मात्रै हुन्,’ श्रेष्ठले भने । त्यसबाहेकका बिस्कुट, पिठो लगायतका उद्योगहरुले केही दिनसम्म चलाउने कोसिस गरे पनि देशभरी बढ्दै गएको निषेधाज्ञाका कारण कार्खानामा प्रयोग गरिने कच्चापदर्थ आयत नहुदाको कारण बन्द हुने क्रम बढेको उनले बताए ।
उद्योग सञ्चालनका लागि पहिलेको लकडाउनमा जस्तो पासको व्यवस्था नहुनु, कर्मचारी आफैं डराएर काममा आउनै नसक्नु र उद्योग परिसरमै कमचारी राखेर काम गर्न सकिने अवस्था नहुँदा उद्योगहरु चल्न नसकेको लिमिटेडले जनाएको छ ।
केही उद्योगहरुले आफ्नो उत्पादन मौज्दात राखेको आधारमा बजारमा पठाइरहेको पनि श्रेष्ठले बताए । मौज्दातले धानुन्जेल अवस्था सहज हुने र त्यो बेलासम्म उद्योग चल्ने अवस्था नबने संकट आउन सक्नेतर्फ पनि श्रेष्ठले सचेत गराए ।
यस पटकको कोभिडमा सीमित अत्यावश्यक बाहेकका उद्योगहरु ठप्प हुन पुगेको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघका उपाध्यक्ष दिनेश श्रेष्ठले बताए । उद्योगहरु नचल्नुको मुख्य कारण संक्रमणको भयावह अवस्था नै रहेको उपाध्यक्ष श्रेष्ठको भनाइ छ । देशभरका उद्योगहरु कोभिड अवस्थामा सञ्चालन गर्नेबारे सरकारी नीति स्पष्ट नहुँदा पनि समस्या भएको उपाध्यक्ष श्रेष्ठले बताए । ‘देशैभरका उद्योगहरु बन्द अवस्थामै छन्, यसको पहिलो कारण कोभिड हो, दोस्रो उद्योग सञ्चालनबारे सरकारले स्पष्ट व्यवस्था नगर्नु हो,’ उपाध्यक्ष श्रेष्ठ भन्छन ।
बढी खपत हुने काठमाडौं सहितका शहरहरुमा भएको निषेधाज्ञाले उत्पादनको बजारीकरणमा पनि समस्या सृजना भएको श्रेष्ठले बताए । उद्योग बन्द हुनु, खपत घट्नु, र बजारबाट पैसा उठ्ने सम्भावना पनि कम हुनु अहिलेको अर्को समस्या भएको उपाध्यक्ष श्रेष्ठले बताए । दैनिक उपभोग्य खाद्यान्न र औषधि उद्योगहरुले भने कच्चा पदार्थ अभाव झेल्न सुरु गरेको उनको भनाइ छ ।सञ्चालनमा रहेका औषधि लगायतका उद्योगहरुको क्षमता पनि ५०/६० प्रतिशत मात्रै रहेको पनि महासंघ जनाउछ ।
