नेपाल चीन सम्बन्ध: विशिष्ट इतिहास बोकेको कोदारी राजमार्गमा देखिएको सङ्कट

पछिल्लो समय सिन्धुपाल्चोक आसपासका क्षेत्रहरू विभिन्न प्राकृतिक विपद्को शिकार भइरहँदा त्यसले नेपाल र चीन जोड्ने ऐतिहासिक अरनिको राजमार्गलाई सङ्कटमा पारिरहेको अधिकारीहरूले बताएका छन्।

उक्त राजमार्ग अन्तर्गत बाह्रबिसेभन्दा माथि चीनको सीमावर्ती क्षेत्रसम्म जोड्ने सडक खण्डको दीर्घकालीन पुनर्निर्माणको आवश्यकता विज्ञहरूले औँल्याएका छन्।

हाल नेपाल चीन मितेरी पुल नजिक रहेको लिपिङमा एउटा अर्को पुल नदी कटानका कारण क्षतिग्रस्त हुँदा भरियाहरूले सामान बोकेर सीमा वारपार गराउनुपर्ने अवस्था छ।

विक्रम संवत् २०७२ को भुँइचालो अघि नेपाल चीन व्यापारको केन्द्र रहेको उक्त क्षेत्र भूकम्पमा ठूलो धनजनको क्षति भएसँगै शिथिल बन्दै गएको बताइन्छ।

भूकम्पपछि तीन वर्ष बन्द भएको उक्त नाकाबाट पछिल्लो समयमा राजश्व सङ्कलनमा भारी गिरावट आएको अधिकारीहरू बताउँछन्।

सडकको ताजा अवस्था के छ?
डिभिजन सडक कार्यालय चरिकोटका प्रमुख विजयकुमार महतोले आपत्कालीन रूपमा काम गराएर लिपिङ पुल सञ्चालनमा ल्याउने प्रयास जारी राखेको बताए।

उनी भन्छन्, “सम्भवतः एक सातामा हामी उक्त पुललाई मर्मत गरेर एकतर्फी रूपमा सडक सञ्चालन हुने सक्ने अवस्थामा ल्याउन सक्छौँ । पुलको जगदेखि नै क्षति भएको छ। दुईतर्फी सडक सञ्चालन गर्न गर्ने गरी पुनर्निर्माण गर्न बर्खापछि मात्रै सकिन्छ।”

लिपिङ पुल
तस्बिर स्रोत,ROAD DIVISION CHARIKOT
लिपिङ पुलको सडक गएको असार १ गतेबाट नै अवरुद्ध रहेको छ।

यो बर्खामा कोदारी बजार नजिकै पनि खोलाले काटेर दुई ठाउँमा सडक बगाएका कारण करिब दुई साता सडक अवरुद्ध भएको थियो।

महतोले त्यहाँ पुनर्निर्माणको काम कठिन रहेको जानकारी दिए।

“अलिकति भित्तातिर च्याप्ने बित्तिकै घरहरू भत्कने अवस्था त्यहाँ छ। हामीले स्थानीय बासिन्दासँग छलफल गरेर बल्ल बल्ल बाटो खोल्यौँ। तर त्यो टिकाउ भएन। त्यसपछि हामीले फेरि बनाएर सञ्चालन गरिरहेका छौँ। त्यसपछि तीन वटा घर भत्किसक्यो र मानिसहरू आफ्ना घरमा बस्नै छाडिसके।”

उनले नदीमै सडकलाई सुरक्षा दिने संरचना बनाउनु आवश्यक रहेपनि पानीको सतह उच्च भएकाले नसकिएको उल्लेख गरे।

तातोपानी नाका खुलेपछि चिनियाँ सामान सस्तो होला त
देउवा सरकारको परराष्ट्रनीति कस्तो होला, प्राथमिकतामा के पर्ला
२०७२ सालको विनाशकारी भूकम्प र त्यसपछि जुरेमा गएको पहिरोपछि उक्त सडक खण्डको पुनर्निर्माणको जिम्मेवारी चीन सरकारलाई दिइएको छ।

पोहोर सालको असारमा एकै पटक उक्त सडक खण्डमा भीषण वर्षापछि १७/१८ ठाउँमा सडक बगाएको थियो।

त्यसबेला सडक कार्यालय चरिकोटले पुनर्निर्माणका लागि करिब १ अर्ब ७५ करोड रूपियाँ लाग्ने लागत पठाएको भएपनि सरकारले नेपाल र चीन दुवै पक्षले मिलेर सडक बनाउने निर्णय लिएको महतो बताउँछन्।

सडक
तस्बिर स्रोत,ROAD DIVISION CHARIKOT
चिनियाँ पक्षले प्रक्रिया पूरा गरेर यसपालि चैत वैशाख महिनामा बल्ल काम सुरु गरेकाले पनि राम्रोसँग मर्मत हुन नपाएको उनले उल्लेख गरे।