काठमाडौँ । हालैको विनाशकारी बाढी र पहिरोका कारण देशभरको सडक पूर्वाधारमा करिब ३० अर्ब रुपैयाँ बराबरको प्रारम्भिक क्षति भएको सडक विभागले जनाएको छ। विभागका महानिर्देशक डा. विजय जैसीले मंगलबार आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा बाढीबाट विशेषगरी रसुवा र पृथ्वी राजमार्गमा भएको क्षतिको प्रकृति अत्यन्तै गम्भीर र अकल्पनीय रहेको जानकारी दिए। क्षतिग्रस्त सडक तथा पुलको पुनर्निर्माणका लागि प्रारम्भिक रूपमा करिब ५० अर्ब रुपैयाँ खर्च लाग्ने अनुमान गरिएको उनले बताए।
महानिर्देशक जैसीका अनुसार रसुवागढी क्षेत्रमा आएको बाढी सामान्य बाढीको तुलनामा निकै शक्तिशाली थियो। बाढीको छाल करिब १०० मिटर उचाइसम्म पुगेको र बहावको गति ५२ मिटर प्रतिसेकेन्ड रहेको उनले बताए। उनका अनुसार सडक तथा पुल निर्माण गर्दा सामान्यतया १०० वर्षको ‘रिटर्न पिरियड’लाई आधार मानिने भए पनि यसपटकको बाढी त्यसको तुलनामा निकै ठूलो थियो। एउटा पुल बगाएर आएको भग्नावशेषले अर्को पुलका पिलरमा समेत क्षति पुर्याएको र लेदो, ढुङ्गा तथा अन्य सामग्रीसहितको यस्तो शक्तिशाली ‘डेब्री फ्लो’ अन्तर्राष्ट्रिय सडक निर्माणका प्रचलित मापदण्डमा समेत परिकल्पना नगरिएको जैसीले बताए। बाढीले गल्छी–बेत्रावती–रसुवागढी सडकको करिब ४० किलोमिटर खण्ड पूर्ण रूपमा ध्वस्त बनाएको विभागको भनाइ छ।
कृष्णभीरको सडक खुलाउन कम्तीमा दुई साता लाग्ने
पृथ्वी राजमार्गअन्तर्गत अवरुद्ध कृष्णभीर क्षेत्रमा सडक पुनः सञ्चालन गर्न ‘ब्याक कटिङ’ गरी भित्तातर्फबाट नयाँ ट्र्याक खोल्ने तयारी भइरहेको विभागले जनाएको छ। उक्त काम सम्पन्न गरी यातायात सञ्चालनमा ल्याउन कम्तीमा दुई साता लाग्ने महानिर्देशक जैसीले बताए। त्यस्तै, बाढीबाट क्षतिग्रस्त स्याफ्रुबेँसी–केरुङ सडक पुरानै स्थानबाट पुनःनिर्माण गर्न कठिन भएकाले सडकलाई माथिल्लो भाग हुँदै पुनः तल झार्ने गरी ‘लुप’ डिजाइनमा निर्माण गर्ने योजना विभागले अघि सारेको छ।
भारत र चीनबाट बेलिब्रिज ल्याइँदै
बाढी तथा पहिरोका कारण तीन जिल्लामा ३५ वटा पुलमा क्षति पुगेपछि तत्कालीन आवागमन सहज बनाउन भारत र चीनबाट बेलिब्रिज ल्याउने तयारी भइरहेको विभागले जनाएको छ। भारतबाट ७० मिटर लम्बाइका १० वटा बेलिब्रिज ल्याउने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ भने चीनबाट समेत बेलिब्रिज ल्याउने तयारी भइरहेको महानिर्देशक जैसीले जानकारी दिए। तत्कालका लागि विभागको मौज्दातमा रहेका बेलिब्रिज देवीघाट, त्रिशूली र बेत्रावती क्षेत्रमा जडान गर्न थालिएको छ।
बाढी प्रभावित क्षेत्रमा तत्काल पुनःस्थापना तथा सडक सञ्चालनका लागि सडक बोर्डले ३ करोड २५ लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ। दसैँ नजिकिँदै गर्दा ग्यास बुलेट तथा इन्धनको आपूर्ति प्रभावित हुन नदिन विभागले वैकल्पिक मार्गमा रात्रिकालीन ‘ट्राफिक म्यानेजमेन्ट’ समेत गरिरहेको जनाएको छ। देशभरका प्रमुख राजमार्गमा जमेको लेदो हटाउन तथा पहिरो पन्छाउन १५ भन्दा बढी हेभी इक्विपमेन्ट र ५० जनाभन्दा बढी प्राविधिक फिल्डमा परिचालन गरिएको छ। कठिन परिस्थितिका बाबजुद सडक विभागका प्राविधिक तथा कर्मचारीहरू रातदिन खटिएर सडक सञ्चालन र अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ति सहज बनाउन काम गरिरहेको महानिर्देशक जैसीले बताए।
