काठमाडौं । नेपालको प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका महानायक, जननिर्वाचित पहिलो प्रधानमन्त्री तथा राष्ट्रियता, लोकतन्त्र र नागरिक स्वतन्त्रताका अथक पक्षधर विश्वेश्वरप्रसाद (वी.पी.) कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवस आज देशभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ।
राजनीतिक दल, नागरिक समाज तथा शुभेच्छुकहरूले वी.पी.प्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उहाँले स्थापित गर्नुभएको लोकतान्त्रिक मूल्य, समाजवादी चिन्तन र राष्ट्रिय एकताको भावनालाई स्मरण गरेका छन्। कठोर जेलजीवन, निर्वासन र अनेकौँ राजनीतिक दमनका बीच पनि वी.पी.ले आफ्नो सिद्धान्तबाट कहिल्यै विचलित नभएको उदाहरण आज पनि प्रेरणाको स्रोत मानिन्छ।
वी.पी. कोइरालाले अघि सारेको राष्ट्रिय मेलमिलापको नीति, बहुदलीय लोकतन्त्रप्रतिको प्रतिबद्धता र नागरिक अधिकारको संरक्षणको दृष्टिकोण आज पनि नेपाली राजनीतिका लागि सान्दर्भिक मानिन्छ। उहाँले राजनीतिक प्रतिस्पर्धाभन्दा माथि उठेर राष्ट्रिय हितलाई केन्द्रमा राख्नुपर्ने सन्देश दिनुभएको थियो। त्यसैले स्मृति दिवसका अवसरमा उहाँका विचारलाई व्यवहारमा उतार्ने प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको धारणा विभिन्न क्षेत्रबाट व्यक्त भइरहेको छ।
यसैबीच, नेपाली कांग्रेसभित्र देखिएका विभिन्न धार र समूहगत प्रतिस्पर्धाका सन्दर्भमा पनि वी.पी.को आदर्शलाई स्मरण गर्नुपर्ने आवाज उठ्न थालेको छ। पार्टीभित्र मत र दृष्टिकोण फरक हुन सक्ने भए पनि लोकतान्त्रिक संस्कार, आपसी सम्मान र संगठनात्मक एकतालाई बलियो बनाउने बीपीको राजनीतिक दर्शन अहिले झन् आवश्यक भएको विश्लेषण गरिएको छ। आगामी चुनौतीहरूको सामना गर्न कांग्रेस एकढिक्का हुनुपर्ने अपेक्षा व्यक्त गरिएको छ।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा र महामन्त्री गगनकुमार थापासहित सबै नेता तथा कार्यकर्ताले व्यक्तिगत वा समूहगत स्वार्थभन्दा माथि उठेर वी.पी.ले देखाएको लोकतान्त्रिक समाजवाद, राष्ट्रियता र मेलमिलापको सूत्रलाई आत्मसात् गर्न सके पार्टी अझ सुदृढ बन्न सक्छ। विचारको विविधतालाई विभाजन होइन, संगठनको शक्ति बनाउने बीपीको दृष्टिकोण अहिले पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको उनीहरूको भनाइ छ।
वी.पी. कोइरालाको ४४औँ स्मृति दिवसले केवल उहाँको योगदान सम्झने अवसर मात्र होइन, लोकतान्त्रिक मूल्य, राष्ट्रिय एकता र जिम्मेवार राजनीतिक संस्कृतिप्रतिको प्रतिबद्धता नवीकरण गर्ने अवसर पनि दिएको छ। उहाँले देखाएको आदर्शलाई व्यवहारमा उतार्दै कांग्रेसभित्र आपसी विश्वास, सहकार्य र एकतालाई अझ मजबुत बनाउन सकिएमा त्यो नै वी.पी.प्रति सच्चा श्रद्धाञ्जली हुने विश्वास धेरैले व्यक्त गरेका छन्।
