काठमाडौं । सामुदायिक विद्यालय व्यवस्थापन समिति महासंघ (एसएमसी फेडेरेसन) नेपालको तेस्रो राष्ट्रिय सम्मेलनबाट काँसिनाथ दंगाल सर्वसम्मत अध्यक्ष चयन हुनुभएको छ। सम्मेलनले सामुदायिक विद्यालयको शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि स्थानीय अपनत्व, प्रभावकारी विद्यालय व्यवस्थापन र अधिकारसम्पन्न विद्यालय व्यवस्थापन समितिको आवश्यकतामा विशेष जोड दिएको छ।
काठमाडौंस्थित नेपाल प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा मंगलबार आयोजित सम्मेलनको उद्घाटन गर्दै त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व उपकुलपति प्रा.डा. केदारभक्त माथेमाले सामुदायिक विद्यालयका शिक्षकहरू अधिकांश तालिमप्राप्त भए पनि अपेक्षित नतिजा आउन नसक्नु र निजी विद्यालयको नतिजा तुलनात्मक रूपमा राम्रो हुनुको मुख्य कारण व्यवस्थापकीय पक्ष रहेको बताउनुभयो।
उहाँले शिक्षकको नियमित उपस्थिति, गृहकार्य परीक्षण, विद्यार्थीको निरन्तर मूल्याङ्कन तथा जवाफदेहितालाई प्रभावकारी बनाउँदै विद्यालय व्यवस्थापन समितिलाई सल्लाहकार निकायमा सीमित नराखी अधिकारसम्पन्न गभर्निङ बोर्डका रूपमा विकास गर्नुपर्ने धारणा राख्नुभयो। स्थानीय तहलाई शिक्षक नियुक्ति, स्रोत व्यवस्थापन र नीतिगत निर्णयको अधिकार दिए मात्र सामुदायिक शिक्षामा वास्तविक सुधार सम्भव हुने उहाँको भनाइ थियो।
अभिभावक महासंघ नेपालका पूर्व अध्यक्ष सुप्रभास भण्डारीले विद्यालयमा हुने राजनीतिक हस्तक्षेप र माथिल्लो तहबाट हुने नियुक्ति प्रक्रियाले विद्यालय व्यवस्थापन कमजोर बनेको उल्लेख गर्दै सक्षम, संगठित र उत्तरदायी विद्यालय व्यवस्थापन समिति निर्माणमा जोड दिनुभयो। महासंघका संस्थापक अध्यक्ष कृष्ण थापाले राज्यको तदर्थवादी नीतिका कारण विद्यालयहरूले अपेक्षित उपलब्धि हासिल गर्न नसकेको बताउँदै स्वयंसेवी भावनाका साथ विद्यालयको नेतृत्व गरिरहेका व्यवस्थापन समिति अध्यक्षहरूलाई आफ्नो जिम्मेवारीप्रति गर्व गर्न आग्रह गर्नुभयो।
महासंघका निवर्तमान अध्यक्ष गुणराज मोक्तानले सम्मेलनलाई विशुद्ध शैक्षिक बहसको मञ्चका रूपमा आयोजना गरिएको बताउँदै राजनीतिक भाषणभन्दा शिक्षाका वास्तविक समस्या र समाधानमाथि केन्द्रित छलफल आवश्यक रहेको धारणा राख्नुभयो। कार्यक्रममा केन्द्रीय उपाध्यक्ष तथा कर्णाली प्रदेश अध्यक्ष गोविन्द कोइरालाले महासंघको वर्तमान अवस्थाबारे प्रस्तुतीकरण गर्नुभएको थियो भने संस्थापक अध्यक्ष कृष्ण थापा, महासचिव धुव्रराज विष्ट, कोषाध्यक्ष कमला सुवेदी, सदस्य दामोदर न्यौपाने र चुडामणि शर्मालाई सम्मान गरिएको थियो।
सम्मेलनबाट सर्वसम्मत अध्यक्ष चयन भएपछि नवनिर्वाचित अध्यक्ष काँसिनाथ दंगालले सम्मेलनमा उठेका सुझावलाई महासंघको आगामी कार्यदिशाको आधार बनाइने बताउनुभयो। उहाँले सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर सुधारका लागि स्थानीय समुदायको अपनत्व, पारदर्शी र सक्षम विद्यालय व्यवस्थापन, राजनीतिक हस्तक्षेपको अन्त्य, विद्यालयलाई आवश्यक अधिकार तथा स्रोत सुनिश्चित गर्न महासंघले देशव्यापी अभियान सञ्चालन गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नुभयो।
उहाँले देशभरका विद्यालय व्यवस्थापन समितिलाई एकताबद्ध गर्दै सामुदायिक शिक्षाप्रतिको जनविश्वास पुनः स्थापित गर्न सबै सरोकारवालासँग सहकार्य गरेर अघि बढ्ने पनि बताउनुभयो । सम्मेलनमा शिक्षाविद् प्रा.डा. विद्यानाथ कोइराला, नेपाल सरकारका पूर्वसचिव डा. महाश्रम शर्मा, डा. विष्णु कार्की, शैक्षिक अभियन्ता अभिषेक घिमिरे, शिक्षा पत्रकार समाजका संस्थापक अध्यक्ष प्रकाश सिलवाल तथा देशभरबाट आएका महासंघका केन्द्रीय, प्रदेश, जिल्ला र पालिकास्तरीय प्रतिनिधिहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।
