गोलपोस्टदेखि सिल्भर स्क्रिनसम्म ” मैले चिनेकाे” एन्जिला तुम्बापाे लिम्बू: नेपाली महिला फुटबलकी कप्तान एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जीवन, संघर्ष र प्रेरणा
दिपेश श्रेष्ठ । नेपाली महिला फुटबलको इतिहासमा गोलरक्षकको भूमिकालाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरसम्म चिनाउने नाम हो— एन्जिला तुम्बापो सुब्बा। अनुशासन, निरन्तर मेहनत र अदम्य आत्म विश्वासका साथ मैदानमा उभिने एन्जिला आज नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीकी कप्तान तथा भरपर्दो गोलकिपरका रूपमा स्थापित छिन्। उनको जीवन यात्रा खेल मैदानमा मात्र सीमित छैन, त्यो सिनेमा पर्दासम्म फैलिएको छ।
एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको जन्म २५ जुलाई १९९६ मा पूर्वी नेपालकाे पाँचथर जिल्लामाभएकाे हाे भने, लिम्बू समुदायमा हुर्किएकी एन्जिलाकी आमा राधिका लामा हुन् । ग्रामीण परिवेश, सीमित आर्थिक अवस्था र सामाजिक चुनौतीका बाबजुद परिवारको नैतिक साथ र आमाको निरन्तर प्रेरणाले उनको जीवन दिशानिर्देश तय गर्यो।
करिब १३ वर्षको उमेरदेखि एन्जिलाले संगठित रूपमा फुटबल खेल्न सुरु गरिन्। सुरुमा फिल्ड प्लेयरका रूपमा खेलेकी उनी पछि गोलकिपरको भूमिकामा स्थापित भइन्। पर्याप्त प्रशिक्षण संरचना नहुँदा पनि स्थानीय प्रतियोगितामा देखाएको उत्कृष्ट प्रदर्शनले उनलाई क्लब फुटबल हुँदै राष्ट्रिय टिमको ढोकासम्म पुर्यायो।
एन्जिलाको क्लब करियर घरेलु सफलतासँगै अन्तर्राष्ट्रिय अनुभवले भरिएको छ। नेपालमा उनले लामो समय नेपाल एपीएफ फुटबल क्लब बाट खेल्दै आफूलाई उत्कृष्ट गोलकिपरका रूपमा स्थापित गरिन्। त्यसपछि उनले विदेशमा समेत क्लब फुटबल खेल्ने अवसर पाइन्— माशा युनाइटेड (पाकिस्तान), सेथु एफसी (भारत – Indian Women’s League) र नीस एट्रोमिटु (ग्रीस)।
ग्रीसको शीर्ष महिला लिग खेल्ने उनी नेपाली महिला फुटबलका लागि ऐतिहासिक प्रतिनिधि मध्ये एक हुन्।
एन्जिलाले २०१६ दक्षिण एसियाली खेलकुद (SA Games) बाट नेपाली राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीमा डेब्यु गरिन्। त्यसयता साफ महिला च्याम्पियनसिप, SA Games तथा अन्य अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा उनी नेपालको पहिलो रोजाइकी गोलकिपर रहँदै आएकी छन्।
५० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेलेकी एन्जिला हाल राष्ट्रिय टोलीको कप्तान को जिम्मेवारी पनि सम्हालिरहेकी छन्। दबाबपूर्ण खेलमा पेनाल्टी बचाउने क्षमता र डिफेन्सलाई नेतृत्व गर्ने शैली उनका मुख्य विशेषता हुन्।
एन्जिलाको खेल शैली छिटो रिफ्लेक्स, उत्कृष्ट पोजिसनिङ र मैदानमा स्पष्ट नेतृत्वमा आधारित छ। गोलपोस्टभित्र मात्र सीमित नहुने उनको भूमिका पछाडिबाट टिमलाई संगठित गर्ने र आत्मविश्वास जगाउने केन्द्रबिन्दुका रूपमा देखिन्छ।
यसाे त, एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको संघर्षपूर्ण जीवन यात्रामाथि आधारित नेपाली चलचित्र ‘अञ्जिला’ निर्माण भई प्रदर्शन आइसकेको छ। चलचित्र उनकै वास्तविक जीवन कथामा आधारित छ, जहाँ ग्रामीण परिवेश, महिला फुटबलप्रतिको सामाजिक अवरोध, पारिवारिक चुनौती र राष्ट्रिय टिमसम्मको यात्रालाई यथार्थपरक ढंगले प्रस्तुत गरिएको छ।
चलचित्रको निर्देशन मिलन चाम्सले गरेका हुन् भने मुख्य भूमिकामा एन्जिला सुब्बा स्वयं देखिएकी छन्, जसले कथालाई अझ विश्वसनीय र प्रभावशाली बनाएको छ।
चलचित्र ‘अञ्जिला’ का गीतहरूले पनि दर्शक–श्रोतामाझ विशेष चर्चा पाएका थिए। संघर्ष, सपना, हार र आशालाई समेट्ने भावनात्मक गीतहरू डिजिटल प्लेटफर्म र सामाजिक सञ्जालमा लोकप्रिय बनेका छन्। गीत–संगीतले एन्जिलाको जीवन संघर्षलाई अझ गहिरो रूपमा उजागर गर्दै चलचित्रको प्रभाव बढाएको देखिन्छ।
मैदान र सिनेमा दुवै माध्यमबाट एन्जिला सुब्बा आज महिला सशक्तिकरण, समावेशीता र सम्भावनाको प्रतीक बनेकी छन्। उनको कथाले ग्रामीण भेगका हजारौँ किशोरीलाई खेलकुदलाई पनि भविष्यको बाटो बनाउन सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास दिएको छ।
समग्रमा भन्नू पर्दा, एन्जिला तुम्बापो सुब्बाको यात्रा गोलपोस्टबाट सुरु भएर अन्तर्राष्ट्रिय मैदान र सिल्भर स्क्रिनसम्म पुगेको छ।
उनको जीवन कथा नेपाली महिला फुटबल मात्र होइन, संघर्षबाट सफलता सम्भव छ भन्ने प्रेरणादायी दस्तावेज का रूपमा इतिहासमा दर्ज हुने निश्चित छ।
