काठमाडौं । चर्चित गायिका सत्यकला राईको राजनीतिक यात्रा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को समानुपातिक उम्मेदवारको सूचीमा परेसँगै चर्चामा आएको थियो। खोटाङबाट आदिवासी जनजाति महिलातर्फ उनको नाम सिफारिस भएको थियो। पार्टीको आन्तरिक छनोट प्रक्रियामा समेत उनले उल्लेख्य मत प्राप्त गरेकी थिइन्। सार्वजनिक विवरणअनुसार आदिवासी जनजाति महिलातर्फ उनले १४ हजार २०१ मत प्राप्त गर्दै पहिलो स्थान हासिल गरेकी थिइन्।
राईले रास्वपाबाट राजनीतिमा सक्रिय हुने इच्छा व्यक्त गर्दै आफूलाई पार्टीले अवसर दिएको बताएकी थिइन्। प्रारम्भिक सूचीमा उनको नाम सार्वजनिक हुँदा उनले निर्वाचित भएर काम गर्ने चाहना समेत व्यक्त गरेकी थिइन्। त्यतिबेला रास्वपाले खोटाङबाट उनको नाम आदिवासी जनजाति समूहअन्तर्गत सिफारिस गरेको समाचार सार्वजनिक भएका थिए।
तर, समानुपातिक उम्मेदवार बन्ने प्रक्रियाका क्रममा राईले दिएको एक भिडियो अन्तर्वार्ता विवादमा आयो। उक्त अभिव्यक्तिमा उनले रास्वपाको उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया तथा उम्मेदवारबाट लिइएको शुल्कलगायतका विषयमा बोलेकी थिइन्। भिडियो सार्वजनिक भएपछि उनको अभिव्यक्तिलाई लिएर पार्टीभित्र तथा बाहिर बहस सुरु भयो। यही घटनापछि उनको नाम समानुपातिक सूचीबाट हटाइएको विभिन्न सञ्चारमाध्यमले जनाएका छन्।
राईको नाम हटाइनुलाई लिएर भने प्रश्नहरू पनि उठेका छन्। पार्टीभित्रको प्रक्रियाबारे सार्वजनिक रूपमा आफ्नो धारणा राखेकै कारण एक उम्मेदवारलाई कारबाही गरिएको हो वा अन्य राजनीतिक तथा सांगठनिक कारण पनि थिए भन्ने विषयमा बहस जारी छ। विशेषगरी पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र, उम्मेदवारले पार्टीका गतिविधिबारे प्रश्न उठाउन पाउने अधिकार र नेतृत्वको निर्णय प्रक्रियाको पारदर्शिताबारे उनको प्रकरणले थप प्रश्न जन्माएको देखिन्छ।
सांगीतिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि स्थापित सत्यकला राईका लागि समानुपातिक उम्मेदवार बन्ने प्रयास राजनीतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात थियो। तर उम्मेदवारको सूचीमा समावेश भएदेखि नाम हटाइएसम्मको घटनाक्रमले उनको राजनीतिक यात्रालाई अपेक्षाभन्दा फरक मोडमा पुर्याएको छ। अहिले उनको प्रकरण केवल एक कलाकारको राजनीतिक प्रवेश र बहिर्गमनको विषयमा सीमित नरही पार्टीभित्र अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, उम्मेदवार छनोटको पारदर्शिता र राजनीतिक दलको आन्तरिक लोकतन्त्र कति खुला छ भन्ने बहसको विषयसमेत बनेको छ।
