काठमाडौं । महालेखा परीक्षकको कार्यालयले खोटाङको ऐसेलुखर्क गाउँपालिकामा वित्तीय नियमविपरीत भुक्तानी भएका लाखौँ रकम असुल गर्नुपर्ने औँल्याएको छ ।
महालेखा परीक्षकको ५९औँ प्रतिवेदनमा अग्रिम कर, पारिश्रमिक आयकर, सामाजिक सुरक्षा कर, शिक्षकको तलब भत्ता निकासा, दोहोरो भत्ता, अनुपातिक कट्टिदेखि बढी भुक्तानी र दोहोरो भुक्तानीमा लाखौँ रकम असुल गर्नुपर्ने औँल्याएको हो ।
गाउँपालिकाले आर्थिक वर्ष २०७७/०७८ मा अग्रिम कर कट्टी नगरी भुक्तानी गरेकोमा १८ हजार ३३६ रुपैयाँ असुल गर्नुपर्ने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । आयकर ऐन २०५८ को दफा ८८ /८९ मा भुक्तानीमा अग्रिम कर कट्टा गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
यस्तै, सहभागी र प्रशिक्षक भत्तामा १५ प्रतिशत अग्रिम कर कट्टा नगरी भुक्तानी दिएकोमा ४२ हजार ११६ रुपैयाँ असुल हुनुपर्ने महालेखाले जनाएको छ । आयकर ऐन २०५८ को दफा ८८ बमोजिम सहभागी र प्रशिक्षक भत्तामा १५ प्रतिशत अग्रिम कर कट्टा गर्नुपर्ने व्यवस्था छ ।
आयकर ऐन २०७७ अनुसार जुनसुकै पारिश्रमिक आयमा १ प्रतिशत सामाजिक सुरक्षा कर कट्टा गर्नुपर्ने उल्लेख छ । तर विभिन्न आयोजनामा कार्य सञ्चालन गरेकोमा पारिश्रमिक भुक्तानी बापत कट्टा गर्न बाँकी ४४ हजार १११ असुल हुनुपर्ने भनिएको छ ।
प्रतिवेदनमा बील भरपाईभन्दा बढी भुक्तानी गरेको ३२ हजार ३८६ रुपैयाँ असुल हुनुपर्ने औंल्याइएको छ । किनकि सार्वजनिक खरिद नियमावली २०६४ को नियम बमोजिम प्राविधिक नाप जाँच गरी नापी किताबमा उल्लेख भएको नाप जाँचको तथा बिल भर्पाईको आधारमा भुक्तानी खर्च लेख्न नपाउने व्यवस्था छ ।
सार्वजनिक खरिद नियमावलीमा उपभोक्ता समितिको योगदान भन्दा कम काम सम्पन्न भई रनिङ बिल र मूल्यांकन प्रतिवेदन प्राप्त भएकोमा सोही अनुरुप स्थानीय निकायबाट व्यहोरिने रकमलाई सोही अनुपातमा कट्टी गरी भुक्तानी गर्नुपर्ने व्यवस्था छ । तर उपभोक्ता समितिमार्फत गराएको निर्माण कार्यको भुक्तानीमा अनुपातिक कट्टा नभई बढी भुक्तानी भएको १४ हजार २१४ असुल गरी सञ्चित कोषमा दाखिला गर्नुपर्ने महालेखाले जनाएको छ ।
यस्तै, विन इन्जिनियरीङ ग्रुपलाई विभिन्न योजनाको माटो परीक्षण गर्न २ लाख ४० हजारमा सम्झौता भै प्रथम किस्ता वापत ९५ हजार भुक्तानी खर्च लेखिएको अवस्थामा कुनै काम नभएकाले उक्त रकमको १० प्रतिशत व्याज समेत ९ हजार ५०० रुपैयाँ असुल गर्नुपर्ने भनिएको छ । आयकर ऐन २०५८ को दफा ८९ अनुसार भाडा भुक्तानीमा १० प्रतिशत अग्रिम कर कट्टा गर्नुपर्ने उल्लेख छ । तर गाउँपालिकाले बहाने पोखरी महोत्सवमा प्रयोग गरेको कैलास हेलिकोप्टरको बिल १ लाख ५० हजार भुक्तानी लेखेकोमा १५ हजार अग्रिम कर कट्टा गर्नुपर्नेमा १।५ प्रतिशत २ हजार २५० मात्र अग्रिम कर कट्टा भएकोमा अपुग कर असुल गर्नुपर्ने औंल्याइएको छ ।
विद्यालयलाई माग गरेको भन्दा बढी दिइएको निकासा ४ लाख १९ हजार ८०७ असुल गर्नु पर्ने, २०७६ साल असार २७ को गाउँसभाको निर्णय अनुसार स्वास्थ्य शाखामा कार्यरत कर्मचारीले २४ घण्टे सेवा बापतको इमरजेन्सी भत्ता तथा सोही अवधिमा पूर्ण सट्टा तथा सार्वजनिक बिदाको दिनको समेत दोहोरो भत्ता निकासा भएकाले दोहोरो भत्ता बापतको ७२ हजार २१३ रुपैयाँ असुल हुनुपर्ने भनिएको छ ।
महालेखाले पेस्की फर्छ्यौट गर्नुपर्ने, खर्चको प्रमाण पेस गर्नुपर्ने, अनियमित भएको रकम दाखिला गर्नुपर्ने लाखौँ रकम औँल्याएको छ । खबरहबका बाट साभार गरिएको
