-चन्द्रप्रकाश बानियाँ
छिमेकी मुलुकको नाम अब “भारत” मात्र प्रचलनमा ल्याइने भएको छ । भारतको संविधानमा “India that is Bharat” भनिएको छ तर अब राष्ट्रिय स्वयम सेवक संघद्वारा समर्थित भारतीय जनता पार्टीको मोदी सरकारले संविधानको पुरानो परिभाषा बदल्ने आसय प्रकट गरेको छ ।
के थियो India नामकरणको आधार ?
इसापूर्व ३५० मा एशियामाइनरमा जन्मेका मेगास्थनिजभन्दा अगाडि आधुनिक भारतको नाम India प्रयोग गरिएको इतिहास प्रमाण फेला परेको छैन ।
मेगास्थनिज युनानी राजा सेल्युकस निकेटरको दूतको रुपमा जम्बुद्विपका राजा चन्द्रगुप्त मौर्यको शासनकालमा आएका थिए । उनले भारतको सम्बन्धमा लेखेको पुस्तकमा जम्बुद्विपलाई इन्डिका लेखिएको छ । त्यसैले उनको किताबको नाम इन्डिका रहेको हो ।
भारतको एकिकरण ब्रिट्शहरुले गरेका थिए । ब्रिटिशहरु आउनुपूर्व वर्तमान भारतको भूगोलमा सानाठूला ७५० राज्यहरु थिए । अर्थात भारत नामको एउटै राज्य थिएन । इष्ट इन्डिया नामको व्यापारिक कम्पनीको पहलमा एकिकरण गरिएको राज्यलाई “इन्डिया” भन्न थालिएको हो ।
भारत नाम कसरी रह्यो त ?
कुनै जमानामा जम्बुद्विप भित्र भरत नामका चक्रवर्ती राजाको “भरत खण्ड” नामको राज्य थियो भन्ने आधारमा राज्यको नाम इण्डियाको पर्यायको रुपमा संविधानमा भारत लेखिएको हो ।
भारत इतिहास प्रमाणित नाम होइन । रामायण महाभारत जस्तै भरत राजाको कथा एउटा मिथक मात्रै हो । इतिहासले प्रमाणित नगर्ने पुराणकथाको नाम हो “भारत” !
एउटा सत्य के हो भने इण्डिया विदेशीहरुले दिएको नाम हो र पुराण कथाबाटै लिइएको भए पनि भारत भन्ने नाम स्थानीय हो ।
इन्डियालाई भारतले पूर्णरुपमा विस्थापित गर्ने भारत सरकारको निर्णय स्वभाविक लाग्छ । सकारात्मक कदम हो भन्नैपर्छ ।
अब प्रश्न आउँछ “हिन्दुस्तान”, “हिन्दूधर्म” र “हिन्दी” भाषाको के हुन्छ ?
भारतलाई हिन्दुस्तान पनि भनिन्छ । भारतको मुख्य धर्मलाई ” हिन्दू” भनिन्छ । भारतको राष्ट्र भाषालाई “हिन्दी” भनिन्छ ।
हिन्दू शब्द भारतीय होइन । संस्कृत पनि होइन । यो फारसी भाषाबाट आएको हो । हिन्दूस्तान र हिन्दू दुबै विदेशीले दिएका नाम हुन् । के अब हिन्दूराष्ट्रलाई मुख्य मर्गदर्शन बनाएको RSS ले हिन्दू शब्दलाई पनि हटाउला ?!!
भारतको राष्ट्रभाषा हिन्दी निकै कान्छो भाषा हो । त्यसको प्रारम्भिक नाम “खडीबोली” हो । भारतको भाषा अब खडी हुन्छ त । धर्मको नामसंग पनि खडी जोडिएला कि ? हिन्दू र हिन्दूत्व भन्ने मान्यता अब संकटमा पर्ने भो त ?!!
मौर्यवंशी राजा अशोकको राज्य अफगानिस्तानदेखि बर्मासम्म फैलिएको थियो भनिन्छ । त्यही इतिहासको आधारमा विशाल भारतको एकीकरणको सपना RSS ले देख्ने गरेको हो भनिन्छ । सम्राट अशोकको राज्यको नाम भारत थिएन । जम्बुद्विप भनिन्थ्यो ।
एकल नाम भारत रोज्नुको कारण RSS हुनु पर्छ । देशको नाम जम्बुद्वीप राख्न RSS तयार हुदैनथ्यो । किनकि त्यो बौद्ध राज्य थियो । बुद्धको इतिहासको महिमामण्डन हुने कुरा RSS ले पचाउन सक्ने कुरा थिएन ।
