चरीकोट । दोलखाको कालिञ्चोक गाउँपालिका–१, उत्तरीगाउँका सीमान्तकृत थामी समुदायका बालबालिकाले बीचमै विद्यालय छाड्ने गरेका छन् । थामी समुदायको बाहुल्य रहेको क्याम्पल, बेगुम्पा, तारेभिरका बालबालिका आधारभूत तहसम्म मुस्किलले रहे पनि कम मात्रै माध्यमिक तहमा पुग्ने गरेका अभिभावक बुधवीर थामीले बताए ।
उनका अनुसार मुस्किलले कक्षा ९ सम्म पुगे पनि पढ्न छाडिहाल्छन् । जतिभन्दा पनि नमान्ने, पढ्न छाडेर गाउँमै हल्लिएर बस्ने गरेका र कोही भने भारततिर जाने गरेका छन् । माथिल्लो कक्षा पास गर्ने भनेको चाररपाँच प्रतिशत मात्र हुन्छन् ।
विद्यालय नभएर होइन, गाउँमा दिव्यश्वरी आधारभूत विद्यालय, सूर्योदय र सेतीदेवी प्रावि र बालोदय माध्यमिक विद्यालय छन् । यी विद्यालयको अभिलेख हेर्दा शिशु कक्षाका १४८ विद्यार्थीमा कक्षा १ मा पुग्दा ११५ हुन्छन् । आधारभूतसम्म विद्यार्थी रहे पनि घट्दै गएर कक्षा १० मा पुग्दा २६ जना मात्र रहेको देखिन्छ ।
वडाध्यक्ष पदम थामीले भने, “परिवार नियोजनसम्बन्धी सचेतना नहुँदा एउटा घरमा कम्तीमा छरसात जना बच्चा जन्मेकै हुन्छन् । यिनीहरूको पालनपोषणका लागि बाबु भारतको दार्जिलिङ, सिक्किम जाने र आमा गाउँघरमा रोजगारी गर्न बाध्य बनेका छन् । आर्थिक अभावले अभिभावकले पनि विद्यालय पठाउनुको सट्टा काममा पठाउने गरेका छन् ।
यस्तै बिगु गाउँपालिक ८ थामिचुँ।गुमा भने अलग तथ्य रहेकाे पाइन्थ्याे।केही समय अघि कालिञ्चाेक माध्यमिक बिद्यालयमा पनि अनाैठाे दृष्य देखिएकाे थियाे।
कक्षा पाँचमा अध्ययनरत बिद्यार्थिले आफ्ना बुवा आमाकाे नाम समेत लेख्न सक्दैन थियाे भने कक्षा ९ मा अध्ययनरत बिद्यार्थीले आफुलाई बिज्ञान बिषय पढाउने शिक्षककाे नाम समेत भन्न सक्दैन थिए।
साे बिषयमा हामी साेहि बिद्यालयमै पुगेर स्थलगत रिपाेर्टिङ गर्दा बिद्यालय व्यवस्थापन समिति देखि बिद्यालयका प्रधानाध्यपक समेत राजनितिक लदका जिल्लास्तरिय नेता रहेकाे पाएपछि साे बिषय लिएर गाउँपालिका शिक्षा साखा, जिल्ला शिक्षा र साे क्षेत्रका एमाले सांसद पार्वत गुरुङ सँग समन्वय गरेर साे बिद्यालय सम्वन्धि ध्यानाकर्षण गराएका थियाैँ। साे बिद्यालयमा पढ्ने ४८० भन्दा बढि विद्यार्थी अधिकांश थामि समुदायकाे रहेकाे थियाे।
